در جنگ و جدال بودند . كشورهاى همسايه در بين كشورهاى خارجى و بيگانه افغانستان در تحت سلطنت تيمور شاه در صلح و صفا بسر ميبرد . پسر او زمان شاه در ابتداى سلطنت خود بقدرى گرفتار اغتشاشات داخلى بود كه فرصت اينكه يك همجوار تجاوزكار و مهاجمى باشد نداشت . بخارا بدست درويشى از خانوادهء سلطنتى بنام بگى جان « 1 » اداره ميشد و او دامنهء كشور ازبك را در تمام نواحى كه بين آمودريا و سير دريا بود بسط و توسعه داده بود و سقوط مرو راه را براى هجوم بخراسان باز نمود . در سال 1209 هجرى ( 1794 ) بگى جان اسب سواران خود را تا دروازه‌هاى مشهد برد ، ولى چون فتح پايتخت خراسان را خارج از قوهء خود ديد به ارتش خود چنين اظهار داشت كه امام رضا در خواب به او ظاهر شده و امر كرد كه از شهر مقدس مشهد صرف‌نظر كند . خيلى عجيب است كه ازبكها در خراسان بحمله و غارت قناعت نموده ولى هيچوقت براى فتح آنجا كوشش يا جرأت نميكردند . تركيه كه قرن‌ها قوىترين دشمن و همسايهء مهاجم بود در اين زمان بقدرى گرفتار سياست‌هاى اروپا بود كه نميتوانست بايران پرداخته يا براى استفاده از امور آن كشور فعاليتى ابراز كند . قدرت عثمانى بوسيلهء سليمان آقا پاشاى بغداد كه از بصره در مقابل كريم خان دفاع كرده بود ارائه داده شد و معلوم شد كه آن تا چه اندازه است . رويهء تركيه نسبت بايران يك رويهء ثابت دوستانه‌اى بود كه بيشتر بسود آغا محمد خان بوده است . هجوم به گرجستان 1209 هجرى ( 1195 ) حال ما توجه خود را به مسئله گرجستان معطوف ميداريم . پس از مرگ نادر شاه هراكليوس كه به او صادقانه خدمت كرده بود نه‌فقط خود را از قيد اطاعت ايران آزاد ساخت بلكه همانطور كه قبلا ذكر شد قسمتى از خاك ايران را تا حدود ارس ضميمه كرده بود ، ولى او به قدر كافى فراست و هوش داشت و ميدانست بمحض اينكه ايران دوباره سروصورتى پيدا كند گرجستان مورد حمله واقع خواهد شد . براى جلوگيرى از يك چنين پيش‌آمدى هراكليوس در سال 1783 با روسيه معاهده‌اى بست و در آن از تمامى ارتباطات خود

--> ( 1 ) - ملكم درج 2 صفحهء 243 از اين مرد زيرك توصيف جالب‌توجهى نموده است . ( مؤلف )